Çölyak Hastalığı Testleri

Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz
 Bu makaleyi yazdırın
 Bu sayfa yararlı oldu mu?
Diğer Adları: Glutene Duyarlı Enteropati Testleri
İlişkili testler: Dışkı yağı, Total Protein, Albumin, Kalsiyum, B12 Vitamini, Otoantikorlar, D Vitamini, E Vitamini, Tam Kan Sayımı, KMP

Test Numunesi

Ne test edilmektedir?

Çölyak hastalığı testleri çölyak hastalığı ve glutene duyarlı az sayıda başka hastalığa tanı koymaya yardımcı olmak için geliştirilmiş bir test grubudur. Bu testler buğday, çavdar ve arpada (gluten ve gliyadin) bulunan diyetsel proteinlere karşı oluşan uygun olmayan bağışıklama yanıtının bir bölümü olarak vücudun ürettiği otoantikorları belirlemektedir. Eskiden çölyak hastalığı tanısı koymanın tek yöntemi ince bağırsakların doku biyopsisinin incelenmesinden ibaretti. Bu mikroskopik değerlendirmenin hâlâ altın standart olduğu düşünülmekte ve çölyak hastalığı tanısını doğrulama amacıyla kullanılmaktadır. Çölyak hastalığını taramak için kan testlerinin varlığı gerekli biyopsilerin sayısını azaltmıştır. Mevcut otoantikor kan testleri:
  • Doku Transglutaminaz Antikoru (tTG), IgA: Doku transglutaminazı belli bazı proteinlerin çapraz bağlantılarından sorumlu bir enzimdir. Bu otoantikorun adında "doku" sözcüğü olmasına rağmen otoantikor kanda bulunduğu için doku değil kan testidir. Az sayıda laboratuvar IgG anti-tTg testi yapmaktadır..
  • Anti-Gliyadin Antikorları (AGA), IgG ve IgA: Gliyadin buğdayda bulunan bir gluten proteininin (çavdar, arpa ve yulaf da benzer proteinler içermektedir) bir bölümünü oluşturmaktadır.AGA, gliyadin bileşenine karşı oluşan bir otoantikordur.

Diğer iki test nadiren kullanılmaktadır:

  • Anti-Endomiziyal Antikorlar (EMA), IgA: Endomisyum tek tek kas liflerinin üzerini örten ince bağ dokusu katmanıdır. Bağırsakların iç boşluğunu döşeyen katmana süregelen hasara reaksiyon olarak anti-endomysial antikorlar gelişmektedir. Bu testte tTg'nin belirlendiği saptanmıştır.Aktif çölyak hastalığı olan hastaların hemen hemen % 100'ü ve herpetiform dermatit (deride kaşıntılı, yanıcı, kabarcıklı deri döküntülerine dnon başka bir glutene duyarlı hastalık) olanların ise % 70'inde anti-EMA, IgA antikorları saptanacaktır. Bu test anti-tTg testine göre uygulanması ve doğru yorumlanması daha zor bir testttir.
  • Anti-Retikülin Antikorlar (ARA), IgA: Anti-ARA diğer otoantikorlar kadar özgül ve duyarlı değildir. Çölyak hastalığı olanların yaklaşık % 60'ı ve herpetiform dermatiti olanların % 25'inde bu otoantikorlar bulunmaktadır.

Çölyak hastalığına ilişkin kan testlernin her biri kanda belli bir otoantikorun miktarını ölçmektedir. Her bir test için hem IgG (immünoglobülin G) hem de IgA (immünoglobülin A) antikorları  ölçülebilmesine rağmen az sayıda laboratuvar gliyadin testi dışında başka IgG testleri de uygulamaktadır. IgG ve IgA algılanmış tehdide cevaben bağışıklık sisteminin oluşturduğu beş antikor protein sınıfının iki kategorisini temsil etmektedir.

Genellikle IgA antikoru çölyak hastalığı için daha spesifik bir test (İgA bağırsaklar içinde yapılan antikor türüdür) olup hemen hemen her zaman bu test ölçülmektedir. IgA testinin tamamlayıcısı olarak ve/veya IgA yetmezliği olan hastada IgG testleri istenebilir. Çölyak hastalığı olgularının yaklaşık % 2'sinde bu testler istenmekle birlikte bazı yalancı negatif test sonuçlarına yol açabilmektedir.

Test için numune nasıl toplanır?

Test için bir kol damarınızdan iğneyle alınan kan numunesi kullanılır.