Diğer Adları
Alkol bağımlılığı
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 10 Temmuz 2017.

Genel Bakış

Alkol kullanım sorunları ara sıra  aşırı içki içmeden alkolün kötüye kullanımı (süistimali) ve  alkolizme kadar değişir. Alkol bağımlılığı olarak da bilinen alkolizm genetik, psikososyal ve çevresel faktörlerle gelişen ve belirtilerinin ortaya çıktığı kronik bir hastalıktır. Sıklıkla ilerleyici ve ölümcüldür. Etkilenenler:

  • Fiziksel bağımlılık – içki içmeyi bıraktıktan sonra bulantı, terleme, titreme ve kaygılanmalar gibi yoksunluk belirtileri
  • Tolerans – “kafayı iyice bulmak” için daha fazla miktarlarda içki içme gereksinmesi
  • Güçlü istek – içki içmek için güçlü bir gereksinme veya dürtü
  • Kontrolsüzlük – içki içmeye başladıktan sonra içki içmeyi bırakamama gibi belirtiler gösterirler.

 “Standart içkilerle”  riskli içki içme 360 cc bira, 150 cc şarap veya 45 cc sert içki olarak tanımlanır. Erkekler için günde 4 veya daha fazla, veya haftada 14 veya daha fazla kadeh içki; kadınlar için günde 3 veya daha fazla, veya haftada 7 veya daha fazla kadeh içkinin riskli olduğu düşünülür. Alkolizmin gelişmesi için içki içmek gerekli olmakla birlikte yalnızca alkol kullanımı alkolizmin gelişeceğini öngörmez. Alkolizmin gelişmesi için gerekli alkol miktarı, içki içme sıklığı ve düzenliliği kişiden kişiye büyük ölçüde değişmektedir. Kişinin alkole yanıtını kişinin cüssesi, yaşı, genel sağlık durumu ve almakta olduğu ilaçlar etkileyebilmektedir. Bazı kişilerde daha az sayıda içki de sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Gebe kadınlar için “güvenli” olduğu bilinen herhangi bir alkol düzeyi mevcut olmadığından gebeler ve gebe kalmayı planlayanların içki içmekten kaçınmaları önerilmektedir. Alkolizmin başlıca sağlık riskleri  karaciğer hastalığı , kalp hastalığı , belli bazı kanser formları, pankreatit ve sinir sistemi bozukluklarını içerir. Bu  rahatsızlıklar sıklıkla yavaş yavaş gelişir ve ancak uzun süre aşırı alkol aldıktan sonra ortaya çıkabilir. Karaciğer özellikle aşırı içki içme ile ilişkili hastalıklara (en sık görülenleri  alkolik hepatit (iltihaplanma) ve  siroz'a (karaciğerde nedbeleşme  olmak üzere)  karşı korunmasızdır. Kadınlar alkolün etkilerine karşı daha duyarlıdır. Erkeklere göre kadınlarda alkolle ilişkili sorunlar daha çabuk ve daha düşük miktarda alkol alımından sonra  gelişebilmektedir. Gebe kadınlarda alkol kullanımı düşüklere, erken doğumlara, düşük doğum ağırlığına ve  bebeklerde anormal yüz anatomisi, beyin ve kalp gibi organlarda şekil bozukluklarına, gelişme geriliği, işitme ve görme kusurları gibi başka sorunlara yol açabilmektedir. Beyin hasarı yaşam boyu öğrenme yetersizlikleri, akıl yürütme ve yargılama becerilerinde azalmayla sonuçlanabilir.

Alkolün kötüye kullanımı (suistimali)  alkolizme göre daha az ciddi bir sorun olup önemli işleri, okul veya ev ödevlerini yerine getirmede başarısızlık,  alkolle ilişkili yinelenen yasal sorunlara yol açan içki içme kalıbı olarak tanımlanır. Alkol suistimali yapanlar alkol içmeye karşı son derece güçlü istek duymazlar, içki içince kontrollerini kaybetmezler veya fiziksel olarak alkol bağımlısı olmamalarına rağmen yukarıda belirtildiği gibi karaciğer hastalığı gibi olumsuz sağlık sorunları yaşayabilirler.

Alkolizm Testleri

Alkolizmi tanımlama amacıyla kullanılan kesin sonuçlu laboratuvar testleri mevcut değildir. Alkol kötüye kullanımı ve bağımlılığı tanısı doktorlar tarafından birincil olarak tarama anketleri kullanılarak konur. Bu anketler dikkat ve özenle oluşturulmuş, bilimsel çalışmalarda test edilmiş ve geçerliliği onaylanmıştır.

Alkol kullandığını kabul etmeyen kişilerde ve organların fonksiyonlarını değerlendirmeye yardımcı olması amacıyla kronik alkolizmi  ve/veya yeniden  alkole başlama durumunu belirlemeye yardımcı olmak için laboratuvar testlerinden yararlanılabilir. Bu testler:

  •  Gama-glutaml transferaz (GGT): Aşırı miktarlarda alkol alındığında veya karaciğeri olumsuz etkileyen diğer birçok rahatsızlıkta artan karaciğer enzimi.
  • Ortalama kırmızı kan hücresi hacmi (MCV): Genellikle  tam kan sayımı testinin bir bileşeni olarak ölçülmesine karşın aşırı miktarlarda içki içenlerde ve yine birçok başka hastalıkta zamanla MCV yükselebilmektedir.
  • Kapsamlı Metabolik Panel(KMP) veya karaciğer paneli : Organ ve karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmek için kullanılan testler grubu
  • Magnezyum: Yetersiz beslenme nedeniyle alkoliklerde düzeyleri düşmüş olabilir.
  • Folat testleri: Alkol suistimalinde az miktarda B12 ve folat emilmekte ve çoğu böbrekler yoluyla atılmaktadır.
  • Karbonhidrattan yoksun transferrin (CDT): Kanda demir taşınmasıyla ilgili bir moleküldür. CDT testi oldukça yeni bir test olup bazen uzun süre ve aşırı miktarlarda alkol alımını tanımlamaya yardımcı olmak için kullanılmaktadır.

Alkolizm tanısı koydurmamakla birlikte kişinin yakın zamanda alkol alıp almadığını belirlemek için bir toksikolojik tarama testi  veya kanda alkol düzeyini (etanol testi ) belirleme testleri de yapılabilir.

Alkolizm tedavisi

Birçok kronik  hastalıkta olduğu gibi  alkolizm tamamen iyileştirilememekle birlikte alkoliklerin içkiden kaçınması için etkili tedaviler mevcuttur. Tedavi genellikle birincil olarak grup tedavisi, bir veya birkaç tipte danışmanlık hizmeti ve alkol konusunda eğitimi içerir.  Hastalar bir içki içme sorunları olduğunun bilincine varmalı ve alkolü bırakmak için güçlü bir arzu duymalıdır. Bir kez karar  verildikten sonra içkiyi bıraktıkları için hastalar rehabilitasyon hizmeti almak üzere kısa bir süre bir tedavi merkezine başvurabilirler. Tedavi merkezleri (ve/veya doktorlar) hastalara önerilerde bulunur, onları destekler, ilk yoksunluk belirtilerini atlatmalarına ve alkolü güvenli biçimde bırakmalarına yardımcı olurlar. Bazı olgularda alkol bağımlılığı belirtilerinden bir bölümünü atlatmalarına yardımcı olmak için kısa bir süre ilaçlar kullanılır.

Alkolizmi tarama veya tanısal testi  bulunmadığı gibi hastaların hepsinde alkolizmi kesinlikle tedavi eden tek bir tedavi veya ilaç yoktur. Birçok kronik hastalık gibi alkol bağımlılığının geçmesi kolay değildir. Birçok hasta alkolu bırakana kadar birkaç kez yeniden içki içmeye başlamıştır. İçki içildiği sırada karaciğere ve diğer organlara verilen hasarın bir bölümü geçebilmesine rağmen bazıları kalıcı olabilir. Hastalar ve doktorların alkolden kurtulmak ve alkolun yol açtığı sorunları çözmek için yıllar boyu birlikte çalışmaları gerekecektir.

İlgili Sayfalar


Bu internet sitesinde
Testler: Acil ve İlaç Dozaşımı Testi, Suistimal Edilen İlaçların Testleri  , GGT, Etanol
Hastalıklar: Karaciğer hastalığı, kalp hastalığı,  Kimyasal maddeler veya İlaca bağlı hepatit  

Başka bir internet sitesinde
Alcoholics Anonymous 
National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism
National Organization on Fetal Alcohol Syndrome
National Institute on Aging: Alcohol Use in Older People
AlcoholScreening.org: How much is too much?

Makalenin kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Bu Derlemede Kullanılmış Kaynaklar

NIAAA. FAQs for the General Public. http://www.niaaa.nih.gov. İnternete giriş tarihi. Ağustos 2009.

Couselling Resource. Welcome to the Michigan Alcohol Screening Test (MAST), Revised.   ://counsellingresource.com/quizzes/alcohol-mast/index.html through http://counsellingresource.com. İnternete giriş tarihi. Ağustos 2009.

MedlinePlus Medical Encyclopedia. Alcoholism.  http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000944.htm. İnternete giriş tarihi. Ağustos 2009.

NIAAA. Assessing Alcohol Problems, Second Edition. İndirilebilir PDF formatı http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/Assessing%20Alcohol/factsheets.pdf http://pubs.niaaa.nih.gov.

NOFAS. Expectant Mothers: Effects of Alcohol.  http://www.nofas.org/family/. İnternete giriş tarihi. Ağustos 2009.

ARUP Consult. Alcohol Abuse.   ://www.arupconsult.com/Topics/AlcoholAbuse.html?client_ID=LTD http://www.arupconsult.com. İnternete giriş tarihi. Ağustos 2009.

NIAAA. Rethinking Drinking. İndirilebilir PDF formatı http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/RethinkingDrinking/Rethinking-Drinking.pdf formatı http://pubs.niaaa.nih.gov.

NIAAA. The Clinicians Guide. İndirilebilir PDF formatı http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/Practitioner/CliniciansGuide2005/guide.pdf http://pubs.niaaa.nih.gov.

Mary C. Dufour, M.D., M.P.H. Senior Vice President, The Madrillon Group Inc. Vienna, VA.

Önceki derlemelerde kullanılmış kaynaklar

American Medical News online; Amednews.com, Aug. 28, 2000. Lab test offers new way to spot alcoholism. Victoria Stagg Elliott (AMNews staff). ://www.ama-assn.org/sci-pubs/amnews/pick_00/hlsc0828.htm http://www.ama-assn.org.

NIAAA. Brief Intervention for Alcohol Problems.   ://www.niaaa.nih.gov/publications/aa43.htm http://www.niaaa.nih.gov.

Ballard HS. Hematological Complications of Alcoholism. Alcohol Health & Research World. 21:1977: 42-52. İndirilebilir PDF formatı http://www.niaaa.nih.gov/publications/arh21-1/42.pdf formatı:  http://www.niaaa.nih.gov.

Hoeksema HL, de Bock GH. The value of laboratory tests for the screening and recognition of alcohol abuse in primary care patients. Journal of Family Practice, 1993; 37:268-276.

Gale Encyclopedia of Alternative Medicine. Gale Group, 2001.   ://www.findarticles.com/cf_0/g2603/0001/2603000147/p5/article.jhtml?term= http://www.findarticles.com.

Neuroscience Research and Medications Development; Alcohol Alert, No. 33, PH 366, Temmuz  1996. http://www.niaaa.nih.gov/publications/aa33.htm http://www.niaaa.nih.gov.

Richard Fuller, NIAAA.

Mary Dufour, NIAAA.

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber's Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

(2005) Helping Patients who drink too much. NIAAA [On-line bilgiler]. İndirilebilir PDF formatı http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/Practitioner/CliniciansGuide2005/guide.pdf formatı http://pubs.niaaa.nih.gov.

Holbeck, J. and Segal, J. (2005). Alcoholic Women and the Treatment Gap - Increasing Physician Awareness. Medscape Ob/Gyn & Women's Health. 2005; 10 (1) [On-line bilgiler].  ://www.medscape.com/viewarticle/501830?src=search http://www.medscape.com.

(Ocak 2005). Alcoholic Liver Disease. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, Alcohol Alert #64 [On-line bilgiler]. ://pubs.niaaa.nih.gov/publications/aa64/aa64.htm http://pubs.niaaa.nih.gov.

To, S. (4 Ocak 2006). Alcoholism and Pathways to Recovery: New Survey Results on Views and Treatment Options CME. Medscape General Medicine™. Posted 01/4/2006 [On-line bilgiler].  ://www.medscape.com/viewarticle/518483?src=search http://www.medscape.com.

(© 2002-2003) What Are the Myths Vs. Facts About Alcohol and the Liver? American Liver Foundation [On-line bilgiler]. http://www.liverfoundation.org.

(21 Şubat 2005). March of Dimes, No "Safe" Level of Alcohol Use During Pregnancy, March of Dimes Warns, Thanks Surgeon General for Urging Pregnant Women to Abstain from Alcohol.  ://www.marchofdimes.com/aboutus/14458_15138.asp http://www.marchofdimes.com.