Diğer Adları
BPH
Benign Prostat Hipertrofisi
Selim prostat hiperplazisi
Prostat büyümesi
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 10 Temmuz 2017.

Genel Bakış

Benign prostat hipertrofisi olarak da bilinen selim prostat hiperplazisi  (BPH) prostatın kanser dışı nedenlerle büyümesidir. Prostat erkeklerde dış idrar yolunu ( uretrayı) saran küçük bir bez olup semenin bir bölümünü oluşturan bir sıvı salgılar.  Prostat hacmi arttıkça dış idrar yolunu baskılayarak idrar akışının yavaşlamasına, idrara yapmaya başlamada gecikmeye, sık sık ve acil idrar yapmaya, ve bazen işeme sonunda damlamaya neden olmaktadır. Mesanede idrar kalmasına da neden olarak mesane kasını zayıflatabilmekte, böbrek taşları oluşumu veya idrar yolu enfeksiyonu geliştirme riskini artırabilmektedir.  Ağır BPH olgularında idrar gerisin geri böbrekler içine giderek böbreklere zarar verebilmektedir.  Nadiren, BPH hastayı idrar yapmasını engeller ve bu durum acil tıbbi yardım gerektirir.

BPH cinsel işlevleri de olumsuz etkileyebilmektedir.  Ağrılı orgazm ve iktidarsızlığa yol açabilmektedir. Yaşanan hastalık belirtilerinin tip ve şiddet derecesi kişiden kişiye ve zamanla değişebilmektedir.  Birçok erkek için BPH ileride hiçbir zaman hafif -orta dereceyi aşkın rahatsızlığa yol açmazken  başkalarının yaşam kalitesi önemli oranda riske girmektedir.  Erkekler yaşlandıkça BPH çok sık görülen bir hastalık haline gelmektedir. Amerikan Üroloji Derneğine (American Urology Association) göre  erkeklerin yaklaşık % 50'sinde 60 yaşlarına gelindiğinde bir miktar BPH oluşacak ve 80 yaşında % 90'a varan bölümü BPH'dan olumsuz etkilenecektir. BPH prostat kanserine neden olmamakla birlikte her ikisi aynı anda olabilir.

Testler

 

BPH'nın değerlendirilmesi hastanın tıbbi öz ve soygeçmişinin tartışılmasını, fizik muayeneyi,  parmakla rektal muayeneyi (DRE) ve hastanın bulgularının değerlendirilmesini gerektirir. Prostatın büyüklüğünü belirlemek, hastalık belirtilerini şiddetlendiren veya bu belirtilere neden olan diğer hastalıklar ve bozuklukları dışlamak için laboratuvar testleri ve görüntüleme taramaları kullanılabilir. Bazen prostat kanseri belirtilerini  araştırma amacıyla mikroskop altında  az miktarda prostat dokusunun hücresel yapısını incelemek için prostat biyopsisine gerek duyulabilir.

Laboratuvar testleri aşağıdakileri içerebilir:

  • PSA ( prostat spesifik antijen )- prostat kanserinin saptanmasına yardımcı olur. PSA prostat hücreleri tarafından üretilen bir protein olduğundan BPH hastalarında bir miktar yükselmiş olabilir. Sonuçları değerlendirirken doktorun hem kan PSA düzeyi hem de hasta prostatının hacmini göz önüne alması gerekir.
  • İdrar tahlili - böbrek bozukluklarını araştırmak için yapılır
  • İdrar kültürü- idrar yolu enfeksiyonu belirtilerini araştırmak için yapılır.
  • Kan üre azotu (BUN) ve Kreatinin- böbrek fonksiyonunu değerlendirme amacıyla yapılan kan testleri

Laboratuvar testleri dışındaki tetkikler aşağıdakileri içerebilir:

  • Ultrasonografi - prostatın büyüklüğünü ölçmeye ve mesane içinde kalmış idrar hacmini değerlendirmeye yardımcı olur.
  • Sistoskopi -ince ve esnek bir alet kullanılarak üretra ve/veya mesane değerlendirilir.
  • İdrar akış ve/veya basınç çalışmaları -idrarın üretrayı ne hızla geçtiğini, kalan idrarın mesaneye ne kadar bası yaptığını anlamak için bu testler yapılır.
  • Prostat biyopsisi - prostat dokusundan alınan bir veya birden fazla numunenin mikroskop altında anormal hücreler ve herhangi bir prostat kanseri belirtisi açısından değerlendirilmesini içerir.

Tedavi

Hastalık belirtileri şiddetlenmedikçe veya enfeksiyonlar ve böbrek taşları gibi  ikincil komplikasyonlara neden olmadıkça birçok olguda BPH'nın tedavisi gerekli değildir.  BPH için tedavi seçenekleri doku miktarını azaltmaya ve idrar akışını hızlandırmaya yönelik cerrahi girişimler ve ilaçları içerir.

İlgili Sayfalar

Bu internet sitesinde
Testler: PSADRE idrar tahlili İdrar kültürü
Hastalıklar: Prostat Kanseriİdrar yolu enfeksiyonu

Başka bir internet sitesinde
UrologyHealth.org: Diagnosis of BPH 
MedlinePlus Medical Encyclopedia: Enlarged Prostate

Makale kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Bu Derlemede Kullanılmış Kaynaklar

Urologyhealth.org: Diagnosis of BPH. http://www.urologyhealth.org/search/index.cfm?topic=173&search=BPH&searchtype= http://www.urologyhealth.org. Yeniden internete giriş tarihi: 16 Temmuz , 2009.

Önceki Derlemelerde Kullanılmış Kaynaklar

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber's Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby's Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

Ballentine Carter, H., et. al. (22 Eylül 2004 ). Report to the Nation on Prostate Cancer 2004, Chapter 1: Detection, Diagnosis, and Prognosis of Prostate Cancer CME. Medscape Today, Clinical Update [On-line CME]. http://www.medscape.com/viewprogram/3440?src=sidesearch http://www.medscape.com.

(Gözden geçirilme tarihi: 17 Ağustos 2004). The Prostate-Specific Antigen (PSA) Test: Questions and Answers. National Cancer Institute, Cancer Facts [On-line bilgiler ]. http://cis.nci.nih.gov/fact/5_29.htm http://cis.nci.nih.gov.

(© 1995 - 2004). Benign Prostatic Hyperplasia. Merck Manual [On-line bilgiler ]. http://www.merck.com.

(Gözden geçirilme tarihi: Mart 2003 ). Benign Prostatic Hyperplasia (BPH). Familydoctor.org [[On-line information]. Available online at http://familydoctor.org/148.xml  http://familydoctor.org.

(Gözden geçirilme tarihi:: Ağustos 2003). Benign Prostatic Hyperplasia (BPH), A Patient's Guide. American Urological Association [On-line bilgiler ]. http://www.urologyhealth.org.