Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 10 Temmuz 2017.

Genel Bakış

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da denilen cinsel yolla bulaşan hastalıklar veya zührevi hastalıklar, cinsel aktivite ve yakın temas yoluyla taşınabilen mikropların neden olduğu hastalıkları ifade etmektedir.

Birçok cinsel yolla bulaşan hastalık az sayıda hastalık belirtisine neden olduğundan etkilenmiş kişinin enfeksiyona yakalanmış olması ve başkalarına bilmeden bulaştırması mümkündür. O halde erken tanı ve acil tedaviyi sağlamak için bu enfeksiyonların taranması önemlidir. Cinsel açıdan aktif ergenler ve genç erişkinlerin ve risk altında olabilen yaşlı erişkinlerin rutin sağlık kontrollerinin bir bölümü olarak cinsel yolla bulaşan hastalıklar için de testler yapılması önerilmektedir.

Tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH'ler) uzun dönemde önemli sorunlara neden olabilmektedir. Hem kadınlar hem de erkeklerde kısırlığa yol açabilmektedir. Kadınlarda bu hastalıklar ektopik gebelik riskini artıran pelvik enflamatuvar hastalığıyla sonuçlanabilmektedir. Özellikle HPV 'nin etken olduğu bir cinsel yolla bulaşan hastalık kadınlarda rahim boynu (serviks) kanseri riskini de artırmaktadır. İlaveten gebe veya gebe kalmayı planlayan kadınlar  tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan hastalıklarının doğacak çocukları için komplikasyonlara neden olabildiğinin bilincinde olmalıdır. Bu hastalıkların bir bölümünün tarama testleri artık rutin doğum öncesi bakım protokolüne dahil edilmektedir.

En sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklarla birlikte onlara tanı koymak için kullanılan laboratuvar testlerini tanımlayan makaleler ve bağlantıları aşağıda sıralanmıştır:

  • Klamidya. Sık görülen enfeksiyonlar olmalarına rağmen birçok kişi enfeksiyona yakalandıklarının bilincinde olmadığından sıklıkla bu enfeksiyonlar  "gizli salgınlar" olarak adlandırılmaktadırlar. Bu bakteriyel enfeksiyon antibiyotiklerle kolayca tedavi edilebilir. Tedavi edilmezlerse ciddi sağlık sonuçlarına yol açabilmektedirler.
  • Gonore (belsoğukluğu). Neisseria gonorrhoeae özellikle kadınlarda hastalık belirtilerine neden olmayan başka bir bakteri enfeksiyonu olmakla birlikte antibiyotiklerle tedavi edilmezlerse kısırlık ve başka komplikasyonlara yol açabilmektedir
  • Sifiliz (frengi).Kolayca atlanabilen başka bir bakteri enfeksiyonudur. İlk hastalık belirtisi, enfeksiyon yerinde kendi kendine geçecek ağrısız bir yaradır (şankır). Sifilis antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Ancak tedavi edilmezlerse hastalık birkaç yılda vücut içine yayılabilir ve ciddi organ hasarına neden olabilir.
  • Trikomonas. Trichomonas vaginalis trikomoniyazise neden olan mikroskopik bir parazittir. Özellikle cinsel açıdan aktif genç kadınlarda sık görülen ve cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Tedavisi mevcuttur.
  • İnsan papillomavirüsü (HPV). Bu virüs genital bölgeyi enfekte ederek bazı olgularda genital siğillere (kondiloma) neden olmakta ve serviks (rahim boynu) kanseriyle ilişkilendirilmektedir. Erken tanı kanser riskini azaltabilmektedir.  Kadınlarda HPV'den korunmak için yapılan bir aşı mevcuttur.
  • Genital herpes. Bu virüs genital bölgede belli aralıklarla yinelenen yaralara neden olmakta ve yaşam boyu vücutta kalmaktadır. Antiviral tedaviler hastalık belirtilerinin süresini kısaltabilmektedir.
  • Hepatit B ve Hepatit C.  Karaciğer iltihaplanmasına neden olabilen viral enfeksiyonlardır. Cinsel yolla taşınabilmelerine rağmen hepatit C sıklıkla kullanılmış iğneler veya ilaçların enjeksiyonu için kullanılan başka donanımların paylaşılmasıyla yayılmaktadır. Her iki virüs genellikle hafif derecede hastalık belirtilerine (veya hiçbir belirtiye) yol açan akut  hastalık formlarına neden olabilmekle birlikte ağır ve/veya kalıcı karaciğer hasarına ilerleyebilen bir kronik formu da mevcuttur. Antiviral ilaçlarla kronik hepatit tedavisi mümkün olmasına karşın ilaç tedavisinin ciddi yan etkileri mevcut olabilir. Hepatit B' yi önleyen bir aşı mevcut olmasına rağmen halen hepatit C için hiçbir  aşı geliştirilmemiştir. Daha fazla bilgi için  buraya tıklayın 
  • İnsan immünyetmezlik Virüsü (HIV). HIV, AIDS'e neden olmaktadır. Bu virüs, bağışıklık sisteminin önemli bir bileşenini oluşturan bazı lökosit hücrelerine ( T-yardımcı lenfositler) saldırmakta ve onları yok etmektedir. Bu hücrelerin sayısı azaldıkça vücudunuzun enfeksiyonlarla savaşıp yok etme yetisi de azalmaktadır. Bu durum sonunda ölüme yol açmaktadır. Tam iyileşme olanağı mevcut olmamasına rağmen erken tanı yaşamın uzamasına yardımcı olabilen antiretroviral ilaçlarla tedaviyi mümkün kılmaktadır. HIV hakkında daha fazla bilgi için  buraya tıklayınız.

Cinsel yolla bulaşan bir hastalığa yakalandıysanız , test ve tedavi edilebilmeleri için cinsel ilişkide bulunduğunuz kişiyi (kişileri) bilgilendirmelisiniz.

İlgili Sayfalar

Bu internet sitesinde
Testler:  Klamidya, Gonore, Sifiliz, Trikomonas, HPV, Genital herpes, Hepatit B, Hepatit C, HIV antikor testt
Hastalıklar: Viral Hepatit, HIV, Pelvik enflamatuvar hastalığı
Tarama : Klamidya & Gonore - Ergenler, Genç erişkinler, Erişkinler, Elli yaş ve üstü erişkinler, Gebelik, Gonore, Klamidya ve Sifiliz

Başka bir internet sitesinde:
National Institute of Allergy and Infectious Diseases: Sexually Transmitted Infections
CDC: Sexually Transmitted Diseases
CDC: Sexually transmitted disease surveillance, 2007 statistics
American Social Health Association: Learn about STDs/STIs
Planned Parenthood: Sexually Transmitted Diseases (STDs) and Safer Sex

Makalenin kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editörler İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirilebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Bu Derlemede Kullanılmış Kaynaklar

National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID, NIH). Sexually Transmitted Infections http://www3.niaid.nih.gov/topics/sti/ thttp://www3.niaid.nih.gov with additional information (Key points about STIs in the United States) at http://www3.niaid.nih.gov/topics/sti/keyPoints.htm. İnternete giriş tarihi: 12 Şubat , 2009.

Barclay, Laurie. CDC Issues Annual Report on Sexually Transmitted Diseases. Medscape Today. http://www.medscape.com/viewarticle/586754 http://www.medscape.com. İnternete giriş tarihi: Şubat , 2009.