Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi
29 Kasım 2017.
Kemik iliği nedir?

Kemik iliği örneğin, göğüs kemiği (sternum), kalça kemiği (pelvis) ve uyluk kemiği (femur) gibi kemikler içinde bulunan yumuşak yağlı bir dokudur. Kemik iliği içindeki bağ dokusu büyük “ilkel” farklılaşmamış hücreler olan kök hücreleri destekler. Gerektiğinde kök hücreleri farklılaşarak özel bir hücre tipine –beyaz kan hücresi (WBC-lökosit), kırmızı kan hücresi (RBC-eritrosit) veya trombosit (platelet) gibi- dönüşür. Normal olarak kemik iliğinden kan dolaşımına yalnızca olgunlaşmış hücreler salınır.

Olgun kan hücreleri üretiminde bir anormalliğe neden olan herhangi bir hastalık veya rahatsızlık veya olgunlaşmamış kan hücreleri  öncüllerikemik iliği bozukluğuna neden olabilmektedir. Birçok bozukluk oluşabilir:

  • Bir hücre tipinin aşırı miktarlarda üretimi; bu durumda ortam kalabalıklaşmakta diğer hücre tiplerinin üretimi azalmaktadır.
  • Olgunlaşmamış veya uygun işlev görmeyen anormal hücrelerin üretimi
  • Destekleyici bağ dokusu ağının aşırı büyümesiyle hücrelerin baskılanması sonucu anormal şekilli ve az sayıda hücre oluşumu
  • Hücreler normal hızda ölmedikleri içinj bir hücre dizisi belirginleşir
  • Hücrelerin üretiminde azalma veya kırılgan oldukları için hızlı hücre kaybı
  • Normal kırmızı kan hücrelerini oluşturmak için yeterli miktarda demir bulunmaması durumunda küçük hücreler (mikrositik) oluşabilir.
  • Kemik iliğine yayılabilen, hücre üretim ve olgunlaşmasını olumsuz etkileyen hastalıklar

Hücreler

Beyaz kan hücreleri (WBC-lökosit)
Beş farklı hücre tipi mevcuttur: lenfositler, nötrofiller (granülositler de denilen) , eozinofililer, bazofiller ve monositler   Her tip vücudu enfeksiyona karşı korumada farklı bir rol oynar. Nötrofiller, bazofiller ve eozinofililer bakterileri öldürmekte ve sindirmektedir. Monositler de bakterileri yutmakla birlikte nötrofillere göre daha hızlı çoğalıp daha uzun yaşama eğilimindedir.  Lenfositler kan ve lenfatik sistem içinde varlığını sürdürür. T ve B hücreleri olmak üzere başlıca 2 lenfosit tipi mevcuttur. Timüs bezi içinde olgunlaşmalarını tamamlayan T hücreleri vücudun kendisi ile yabancı etkenleri ayırt etmesine yardımcı olurlar. Kanda dolaşan B hücreleri spesifik antijenlere bağlanan proteinler olan antikorları  üretir.

Kırmızı kan hücreleri (RBC-eritrosit)
Kırmızı kan hücreleri yuvarlak diskler şeklindedir. Ortasında delik yerine bir çöküklük olan tavla pullarına benzer. Bu hücreler hemoglobin denilen bir hem proteiniyle bütünleşirler. Hemoglobin kırmızı kan hücrelerinin vücut içi dokulara oksijen taşımasına olanak tanır.

Trombositler  (Platelet-Kan pulcukları)
Trombositler , megakaryositte denilen hücrelerin parçacıklarıdır. Vücut , kan damarlarındaki delikleri tıkamak ve diğer pıhtılaşma faktörlerinin etkinleşmesine yardımcı olmak için pıhtılaşma sürecinde trombositleri kullanır.

Bozukluklar

Lösemi beş beyaz kan hücresi tipinin herhangi birini etkileyebilen beyaz kan hücresi kanseridir. Süreç sürekli kendini kopyalayan (klon) bir anormal hücre ile başlar.  Sonuçta lösemik klonlanmış hücreler normal işlevlerini göremez.  Enfeksiyonlarla savaşamazlar. Çoğaldıkça diğer kırmızı, beyaz kan hücreleri ve trombositlerinin üretimini engellerler.  Lösemi hastalarında sık sık enfeksiyonlar , bitkinlik, kanama, morarmalar, anemi, gece terlemeleri, kemik ve eklem ağrıları oluşabilir . Kanı süzen ve eski hücreleri uzaklaştıran dalak, olasılıkla karaciğer ve lenf düğümleri  irileşebilir.

Miyeloproliferatif bozukluklar (MPD) . Kemik iliğinde odaklanmış ve öncül (olgunlaşmamış) kemik iliği hücresinin aşırı çoğalmasıyla karakterize bir hastalıklar grubudur.  Belli bir kan hücresi tipine gerek duyulduğunda kemik iliğindeki farklılaşmamış kök hücreler değişmeye başlar, hangi hücre tipi yetersizse o hücrenin olgunlaşmamış (blast)  formlarına dönüşür.  Bu blast hücreler olgunlaşarak beş tip beyaz kan hücresinin birini, kırmızı kan hücrelerini veya trombositleri oluşturur. Kemik iliğini normalde yalnızca tam olarak  olgunlaşmış hücreler terk ettiğinden, kemik iliği genellikle değişik olgunlaşma evrelerinde bulunan hücrelerin karışımını içerir.

MPD ‘lerde bir hücre öncülünün aşırı üretimi bu hücre tipinin aşırı miktarda çoğalmasına, diğer hücrelerin sayısında artış veya azalmaya yol açar.  Bu durum kan hücre sayısının aşırı çoğalması, azalması ve vücut içinde işlevselliğinin bozulmasıyla ilişkili  hastalık belirtilerine yol açar.

Miyelodisplastik Sendrom (MDS) anormal kemik iliği üretimiyle karakterize bir hastalıklar grubudur. Sıklıkla MDS’de yeterince  normal kan hücresi yapılmamaktadır. Bu sendrom anemi, enfeksiyon, aşırı kanama ve morarmaya yol açar. MDS sendromları mikroskop altında kemik iliği hücreleri ve kan yaymalarının görünümüne göre sınıflandırılır . MDS sendromları tedaviye yanıt vermeyen (refrakter)  birkaç anemi  tipini içerir. Bu anemi tipleri kromozom anormalliğiyle ilişkili miyelodisplastik sendrom ve sınıflandırılmamış MDS’yi içerir. Zamanla MDS  akut miyeloit lösemiyeilerleme eğilimindedir.

Aplastik anemi hücre öncüllerini  üreten kök hücresinde bir defekte veya kemik iliğine travmaya  bağlı olarak bu öncüllerin  (genellikle kırmızı kan hücreleri) kaybıyla ilişkilidir.  Benzen, ışın tedavisi veya belli bazı ilaçlar gibi kimyasal maddeler bazı aplastik anemi tiplerine neden olmaktadır. Pek azı Fanconi anemisi gibi seyrek görülen kalıtsal bozukluklara veya  insan parvovirüsü enfeksiyonu gibi akut viral hastalıklara bağlıdır.  Olguların yarısında neden bilinmemektedir.

Diğer bozukluklar:

  • Plazma hücresi  bozuklukları: bir B lenfosit klonu ve antikor proteininin aşırı çoğalmasıyla ilişkili bir hastalıklar grubudur.
  • Lenfomalar ve kemik iliğine yayılan ve hücre üretimini etkileyen diğer kanser tipleri
  • Eksikliklerin (demir eksikliği gibi) neden olduğu anemiler ve/veya anormal şekil ve büyüklükteki kırmızı kan hücrelerinin oluşumuna yol açan hemoglobinopatiler.
  • Kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyaran ve böbrekler tarafından üretilen bir kimyasal madde olan eritropoietin eksikliği veya işlev bozukluğunun neden olduğu anemiler.

Belirtiler ve bulgular

Kemik iliği bozukluğu belirtileri şiddetli, yaşamı tehdit edici veya çok hafif olabilir. Bazı kronik  bozukluklar yılda bir yapılan fizik muayeneler sırasında keşfedilebilir. Başka akut rahatsızlıklar çok fazla veya çok az sayıda işlevsel kan hücresiyle ilişkilidir. Bu hastalık belirtileri :

  • Ateş
  • Kansızlığa ( anemiye)  bağlı güçsüzlük , yorgunluk ve   solukluk 
  • Kilo kaybı
  • Şişik lenf düğümleri, karaciğer, dalak, böbrekler ve testisler
  •  Kanama ve morarmalar
  • Gece terlemeleri
  • Kemik ve eklem ağrısı
  • Sık enfeksiyonlar
  • Baş ağrıları, kusma, zihin bulanıklığı ve kasılma nöbetleri ( beyin veya merkezi sinir sistemi içindeki hücreler arttığında oluşabilir)

Testler

Laboratuvar Testler

Tam kan sayımı ve formül lökosit

Kan dolaşımında farklı hücre tiplerinin her birinin sayısı ve göreceli oranlarını belirlemek için bu rutin testler uygulanmaktadır. Bu testler doktorunuza mevcut kan hücrelerinin büyüklüğü, şekli ve göreceli olgunluğu hakkında bilgi verir. Tam kan sayımı  ve formül lökosit  kan alındığı sırada vücut içinde olan biten hakkında bilgi verir. Hücre anormalliklerini saptamak,  önemini belirlemek, nedenlere tanı konmasına yardımcı olmak, anormalliklerin seyirlerini ve tedaviye yanıtı izlemek için kullanılır. Kırmızı kan hücrelerinin sayılarında artış veya kırmızı kan hücrelerinin sayılarında azalma gibi hücre sayılarındaki anormallikler kemik iliği bozukluklarına ve  çeşitli başka geçici veya kronik  bozukluklara  bağlı olabilir.

Kemik iliği aspirasyonu/biyopsi
Doktorunuz bir kemik iliği bozukluğundan kuşkulandığında  kemik iliği içindeki hücreler ve dokusunun o anki durumunu incelemek için sıklıkla kemik iliği aspirasyonu veya biyopsisi isteyecektir.

Laborant kemik iliğinden alınan numuneyi mikroskop altında incelediğinde kırmızı ve beyaz kan hücreleri, trombosit öncüllerinin (megakaryositler) sayısı, büyüklük  ve şeklini  görebilir,  olgunlaşmış ve olgunlaşmamış hücrelerinin oranlarını  belirleyebilir, bağ dokusu oluşumunu inceleyebilir, kemik iliğine yayılabilmiş kanserlerdeki herhangi bir kanser hücresini saptayabilir. Kemik iliği bozukluklarının çoğuna bu inceleme tanı koyabilir.

Kemik iliği incelemesiyle demir depolarının durumu da tahmin edilebilir. Ancak demir eksikliğinden kuşkulanıldığında eksikliği doğrulamak ve nedeni tanımlamak için genellikle başka  demir testleri  de  istenir.

Akış Sitometrisi
Akış sitometrisi kemik iliği, çevre damarlardaki kan veya başka vücut sıvılarından alınan hücrelerin yüzey antijenleri ve  DNA  içeriklerini  ölçmek için kullanılabilen bir tekniktir. Teknik flöresan boyalarla işaretlendikten sonra sıvı süspansiyon içinde hücreleri kuluçka müddetleri kadar bekletmeyi içerir. Daha sonra akış sitometrisi denilen bir aletle hücreler sayılır ve anormallikler açısından incelenir. 

Genetik Testler
Bu testler kemik iliği hücreleri veya dolaşımdaki beyaz kan hücrelerindeki farklı kalıtsal anormallikleri incelemektedir. Örneğin:

  • Kromozomun  bir bölümünün farklı bir yere, sıklıkla farklı bir kromozoma  aktarıldığı kromozom  translokasyonu. Bu süreç kronik miyelojen lösemi, Burkitt' lenfoması, başka birçok lösemi   ve  lenfoma tipiyle ilişkilidir.
  • tek gende değişiklikler;  bazı lenfomalar ve hemoglobin bozukluklarında görülür.
  • beyaz kan hücrelerinin klonal toplulukları;  burada belli bir beyaz kan hücresinin birçok kopyası oluşturulur.  Bu kopyalar birçok kemik iliği bozukluğu sendromları ve lenfoit lösemiler için tanısal kanıtlar sağlarlar.

İlişkin teknikler kemik iliği veya kandaki  belli bir hücre topluluğu içinden DNA bileşenini çıkartmak, doğru geni bulmak için DNA’yı işlemek ve daha sonra izole gende yukarıda sıralanan anormalliklerden birini araştırmak için özel testlerin kullanılmasını içerir.

Belden su alma  (lomber ponksiyon)
Kemik iliği içinde lösemi mevcutsa doktor  beyin-omurilik sıvısı içinde lösemi hücrelerini araştırmak için doktor hastayı takip için belinizden iğneyle beyin-omurilik sıvısı alabilir.

Laboratuvar Testleri dışındaki tetkikler

Göğüs, dalak ve karaciğer gibi alanlarda kitleler gibi bazı kemik iliği hastalıklarıyla ilişkili bulgular için ara sıra radyolojik tetkikler yapılmaktadır.

Tedaviler

Kemik iliği bozukluklarını önlemenin genellikle hiçbir yolu yoktur  Bazıları kimyasal maddelere maruziyeti, önceki ışın tedavilerine veya seyrek görülen kalıtsal bozukluklara bağlı olmasına rağmen olguların çoğunda neden bilinmemektedir. Tedavi kemik iliği bozukluğunun tipine, şiddet derecesine, neden oldukları bulgulara bağlıdır. Tedavi sıklıkla zamanla değişmektedir.

Akut lösemi bazen tedavi edilebilir olmasına rağmen diğer kemik iliği bozuklukları tedavi edilememektedir. Lösemiler sıklıkla kemoterapi veya ışın tedavisiyle tedavi edilmektedir.  Tedavinin amacı hastalığı geçici iyileşme dönemine (remisyona) sokmak ve mümkünse anormal kan hücrelerinin tümünü öldürerek  normal hücrelerin çoğalması ve kan fonksiyonunun normalleşmesine olanak tanır.

Kemik iliği bozukluklarının tedavisi hastalık belirtilerinin giderilmesini içerir. Bu yaklaşım anemi varsa kan nakillerini ve kemik iliği çok fazla sayıda kırmızı kan hücresi imal ediyorsa kan alınır (tedavi edici flebotomi). Aşırı kanamayı kontrol için  trombosit nakilleri gerekli olabilir. Aşırı trombosit üretiminde  trombositlerin alınması (trombositleri süzme amacıyla trombositoferez) gerekebilir. Sık sık oluşan enfeksiyonlar antibiyotik tedavisini, granülositler ve monositlerin üretimini uyarmak için bazı faktörlerin ( granülosit koloni uyarıcı faktör veya GM-granülosit, monosit uyarıcı faktör, G-CSF) verilmesini gerektirebilir. Demir eksiklikleri demir takviyesine gerek duyulabilir. Dalak çok fazla şişmişse cerrahi yolla çıkartılması gerekebilir.

Kemik iliği bozukluğu şiddetli derecede ve diğer tedavilere yanıt vermiyorsa kemik iliği nakline gerek duyulabilir. Kemik iliği hastadan alınıp anormal hücrelerden “temizlenip” dondurularak tedavi sonrası hastaya yeniden verilir. Kemik iliği en çok akrabadan olmak üzere uygun bir vericiden gelebilir.

Araştırmalar ve klinik çalışmalardan kemik iliği bozukluklkarı için yeni tedaviler gelmeye başlanmaktadır. Hastalarn kendileri için en iyi olan tedaviler hakkında doktorlarıyla konuşmaları gerekir.

İlgili Sayfalar


Bu İnternet Sitesinde
Testler: Tam Kan Sayımı, Formül lökosit , Demir testleri, Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi
Hastalıklar: Anemi, Lösemi, MPD, Hemokromatozis, Lenfoma

Başka bir internet sitesinde
MedlinePlus Health Information: Leukemia, Childhood; Leukemia, Adult AcuteLeukemia, Adult ChronicBone marrow biopsy; Bone marrow aspiration; Bone marrow transplant
The Leukemia and Lymphoma Society
Association of Cancer Online Resources
Aplastic Anemia & MDS International Foundation
OncoLink
MPD foundation
American Cancer Society: Myelodysplastic Syndromes and Myeloproliferative Diseases

Makalenin kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (© 2007). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 8th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO. Pp 183-188.

(Gözden geçirilme tarihi : 7 Aralık 2006 Myelodysplastic Syndrome and Myeloproliferative Diseases. American Cancer Society [On-line bilgiler]. http://www.cancer.org.  İnternete giriş tarihi: 17/2/08.

(Sonuncu değişikliğin tarihi: 12 Şubat 2008: ). Myelodysplastic/Myeloproliferative Diseases Treatment (PDQ®). National Cancer Institute [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org.  İnternete giriş tarihi:2/17/08.

(Sonuncu değişiklik: 12 Şubat 2008). Chronic Myeloproliferative Disorders Treatment (PDQ®). National Cancer Institute [On-line bilgiler]. http://www.cancer.org.  .  İnternete giriş tarihi: 24/2/08.

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber’s Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

What is Acute Leukemia? American Cancer Society [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

What is Adult Chronic Leukemia? American Cancer Society [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

What You Need to Know About Leukemia. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

Abramson, N. and Melton, B. (1 Kasım 2000). Leukocytosis: Basics of Clinical Assessment. American Family Physician [On-line dergi]. http://www.aafp.org/afp/20001101/2053.html  http://www.aafp.org.

(2002). Leukemia. The Leukemia and Lymphoma Society [On-line bilgiler].  http://www.leukemia-lymphoma.org.

Myelodysplastic Syndromes. The Leukemia and Lymphoma Society [On-line bilgiler].  http://www.leukemia-lymphoma.org.

Biology of Blood. The Merck Manual - Home Edition [On-line bilgiler].  http://www.merck.com.

(2001 December). What is hairy cell leukemia? Association of Cancer Online Resources [On-line bilgiler].  http://www.acor.org.

Leukemias. The Merck Manual - Home Edition [On-line bilgiler].  http://www.merck.com.

(Değişiklik tarihi: 27 Ağustos 2002,). Myelodysplastic Syndromes, Patient Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

(Değişiklik tarihi: 19 Ağustos 2002). Myelodysplastic Syndromes, Health Professional Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

(27 Ağustos 2002). Myeloproliferative Disorders, Patient Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

(Değişiklik tarihi: 10 Aralık 2002  ). Myeloproliferative Disorders, Health Professional Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

Huffman, G. (15 Şubat 2001). Polycythemia Vera and Essential Thrombocythemia. AFP, Tips from Other Journals [On-line dergi]. http://www.aafp.org.

Myeloproliferative Disorders. The Merck Manual - Home Edition [On-line bilgiler].  http://www.merck.com..

 

Accordion Title
Kemik iliği Bozuklukları hakkında
  • Belirtiler ve bulgular

    <

    Kemik iliği bozukluğu belirtileri şiddetli, yaşamı tehdit edici veya çok hafif olabilir. Bazı kronik  bozukluklar yılda bir yapılan fizik muayeneler sırasında keşfedilebilir. Başka akutrahatsızlıklar çok fazla veya çok az sayıda işlevsel kan hücresiyle ilişkilidir. Bu hastalık belirtileri :

    • Ateş
    • Kansızlığa ( anemiye)  bağlı güçsüzlük , yorgunluk ve   solukluk 
    • Kilo kaybı
    • Şişik lenf düğümleri, karaciğer, dalak, böbrekler ve testisler
    •  Kanama ve morarmalar
    • Gece terlemeleri
    • Kemik ve eklem ağrısı
    • Sık enfeksiyonlar
    • Baş ağrıları, kusma, zihin bulanıklığı ve kasılma nöbetleri ( beyin veya merkezi sinir sistemi içindeki hücreler arttığında oluşabilir)
  • Testler

    Laboratuvar Testler

    Tam kan sayımı ve formül lökosit

    Kan dolaşımında farklı hücre tiplerinin her birinin sayısı ve göreceli oranlarını belirlemek için bu rutin testler uygulanmaktadır. Bu testler doktorunuza mevcut kan hücrelerinin büyüklüğü, şekli ve göreceli olgunluğu hakkında bilgi verir. Tam kan sayımı  ve formül lökosit  kan alındığı sırada vücut içinde olan biten hakkında bilgi verir. Hücre anormalliklerini saptamak,  önemini belirlemek, nedenlere tanı konmasına yardımcı olmak, anormalliklerin seyirlerini ve tedaviye yanıtı izlemek için kullanılır. Kırmızı kan hücrelerinin sayılarında artış veya kırmızı kan hücrelerinin sayılarında azalma gibi hücre sayılarındaki anormallikler kemik iliği bozukluklarına ve  çeşitli başka geçici veya kronik  bozukluklara  bağlı olabilir.

    Kemik iliği aspirasyonu/biyopsi 
    Doktorunuz bir kemik iliği bozukluğundan kuşkulandığında  kemik iliği içindeki hücreler ve dokusunun o anki durumunu incelemek için sıklıkla kemik iliği aspirasyonu veya biyopsisi isteyecektir.

    Laborant kemik iliğinden alınan numuneyi mikroskop altında incelediğinde kırmızı ve beyaz kan hücreleri, trombosit öncüllerinin (megakaryositler) sayısı, büyüklük  ve şeklini  görebilir,  olgunlaşmış ve olgunlaşmamış hücrelerinin oranlarını  belirleyebilir, bağ dokusu oluşumunu inceleyebilir, kemik iliğine yayılabilmiş kanserlerdeki herhangi bir kanser hücresini saptayabilir. Kemik iliği bozukluklarının çoğuna bu inceleme tanı koyabilir.

    Kemik iliği incelemesiyle demir depolarının durumu da tahmin edilebilir. Ancak demir eksikliğinden kuşkulanıldığında eksikliği doğrulamak ve nedeni tanımlamak için genellikle başka  demir testleri  de  istenir.

    Akış Sitometrisi 
    Akış sitometrisi kemik iliği, çevre damarlardaki kan veya başka vücut sıvılarından alınan hücrelerin yüzey antijenleri ve  DNA  içeriklerini  ölçmek için kullanılabilen bir tekniktir. Teknik flöresan boyalarla işaretlendikten sonra sıvı süspansiyon içinde hücreleri kuluçka müddetleri kadar bekletmeyi içerir. Daha sonra akış sitometrisi denilen bir aletle hücreler sayılır ve anormallikler açısından incelenir. 

    Genetik Testler 
    Bu testler kemik iliği hücreleri veya dolaşımdaki beyaz kan hücrelerindeki farklı kalıtsal anormallikleri incelemektedir. Örneğin:

    • Kromozomun  bir bölümünün farklı bir yere, sıklıkla farklı bir kromozoma  aktarıldığı kromozom  translokasyonu. Bu süreç kronik miyelojen lösemi, Burkitt' lenfoması, başka birçok lösemi   ve  lenfoma tipiyle ilişkilidir.
    • tek gende değişiklikler;  bazı lenfomalar ve hemoglobin bozukluklarında görülür.
    • beyaz kan hücrelerinin klonal toplulukları;  burada belli bir beyaz kan hücresinin birçok kopyası oluşturulur.  Bu kopyalar birçok kemik iliği bozukluğu sendromları ve lenfoit lösemiler için tanısal kanıtlar sağlarlar.

    İlişkin teknikler kemik iliği veya kandaki  belli bir hücre topluluğu içinden DNA bileşenini çıkartmak, doğru geni bulmak için DNA’yı işlemek ve daha sonra izole gende yukarıda sıralanan anormalliklerden birini araştırmak için özel testlerin kullanılmasını içerir.

    Belden su alma  (lomber ponksiyon) 
    Kemik iliği içinde lösemi mevcutsa doktor  beyin-omurilik sıvısı içinde lösemi hücrelerini araştırmak için doktor hastayı takip için belinizden iğneyle beyin-omurilik sıvısı alabilir.

    Laboratuvar Testleri dışındaki tetkikler

    Göğüs, dalak ve karaciğer gibi alanlarda kitleler gibi bazı kemik iliği hastalıklarıyla ilişkili bulgular için ara sıra radyolojik tetkikler yapılmaktadır.

  • Tedaviler

    Kemik iliği bozukluklarını önlemenin genellikle hiçbir yolu yoktur  Bazıları kimyasal maddelere maruziyeti, önceki ışın tedavilerine veya seyrek görülen kalıtsal bozukluklara bağlı olmasına rağmen olguların çoğunda neden bilinmemektedir. Tedavi kemik iliği bozukluğunun tipine, şiddet derecesine, neden oldukları bulgulara bağlıdır. Tedavi sıklıkla zamanla değişmektedir.

    Akut lösemi bazen tedavi edilebilir olmasına rağmen diğer kemik iliği bozuklukları tedavi edilememektedir. Lösemiler sıklıkla kemoterapi veya ışın tedavisiyle tedavi edilmektedir.  Tedavinin amacı hastalığı geçici iyileşme dönemine (remisyona) sokmak ve mümkünse anormal kan hücrelerinin tümünü öldürerek  normal hücrelerin çoğalması ve kan fonksiyonunun normalleşmesine olanak tanır.

    Kemik iliği bozukluklarının tedavisi hastalık belirtilerinin giderilmesini içerir. Bu yaklaşım anemi varsa kan nakillerini ve kemik iliği çok fazla sayıda kırmızı kan hücresi imal ediyorsa kan alınır (tedavi edici flebotomi). Aşırı kanamayı kontrol için  trombosit nakilleri gerekli olabilir. Aşırı trombosit üretiminde  trombositlerin alınması (trombositleri süzme amacıyla trombositoferez) gerekebilir. Sık sık oluşan enfeksiyonlar antibiyotik tedavisini, granülositler ve monositlerin üretimini uyarmak için bazı faktörlerin ( granülosit koloni uyarıcı faktör veya GM-granülosit, monosit uyarıcı faktör, G-CSF) verilmesini gerektirebilir. Demir eksiklikleri demir takviyesine gerek duyulabilir. Dalak çok fazla şişmişse cerrahi yolla çıkartılması gerekebilir.

    Kemik iliği bozukluğu şiddetli derecede ve diğer tedavilere yanıt vermiyorsa kemik iliği nakline gerek duyulabilir. Kemik iliği hastadan alınıp anormal hücrelerden “temizlenip” dondurularak tedavi sonrası hastaya yeniden verilir. Kemik iliği en çok akrabadan olmak üzere uygun bir vericiden gelebilir.

    Araştırmalar ve klinik çalışmalardan kemik iliği bozukluklkarı için yeni tedaviler gelmeye başlanmaktadır. Hastalarn kendileri için en iyi olan tedaviler hakkında doktorlarıyla konuşmaları gerekir.

Makalenin kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (© 2007). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 8th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO. Pp 183-188.

(Gözden geçirilme tarihi : 7 Aralık 2006 Myelodysplastic Syndrome and Myeloproliferative Diseases. American Cancer Society [On-line bilgiler]. http://www.cancer.org.  İnternete giriş tarihi: 17/2/08.

(Sonuncu değişikliğin tarihi: 12 Şubat 2008: ). Myelodysplastic/Myeloproliferative Diseases Treatment (PDQ®). National Cancer Institute [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org.  İnternete giriş tarihi:2/17/08.

(Sonuncu değişiklik: 12 Şubat 2008). Chronic Myeloproliferative Disorders Treatment (PDQ®). National Cancer Institute [On-line bilgiler]. http://www.cancer.org.  .  İnternete giriş tarihi: 24/2/08.

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber’s Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

What is Acute Leukemia? American Cancer Society [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

What is Adult Chronic Leukemia? American Cancer Society [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

What You Need to Know About Leukemia. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

Abramson, N. and Melton, B. (1 Kasım 2000). Leukocytosis: Basics of Clinical Assessment. American Family Physician [On-line dergi]. http://www.aafp.org/afp/20001101/2053.html  http://www.aafp.org.

(2002). Leukemia. The Leukemia and Lymphoma Society [On-line bilgiler].  http://www.leukemia-lymphoma.org.

Myelodysplastic Syndromes. The Leukemia and Lymphoma Society [On-line bilgiler].  http://www.leukemia-lymphoma.org.

Biology of Blood. The Merck Manual - Home Edition [On-line bilgiler].  http://www.merck.com.

(2001 December). What is hairy cell leukemia? Association of Cancer Online Resources [On-line bilgiler].  http://www.acor.org.

Leukemias. The Merck Manual - Home Edition [On-line bilgiler].  http://www.merck.com.

(Değişiklik tarihi: 27 Ağustos 2002,). Myelodysplastic Syndromes, Patient Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

(Değişiklik tarihi: 19 Ağustos 2002). Myelodysplastic Syndromes, Health Professional Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

(27 Ağustos 2002). Myeloproliferative Disorders, Patient Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

(Değişiklik tarihi: 10 Aralık 2002  ). Myeloproliferative Disorders, Health Professional Version. NCI cancer.gov [On-line bilgiler].  http://www.cancer.org

Huffman, G. (15 Şubat 2001). Polycythemia Vera and Essential Thrombocythemia. AFP, Tips from Other Journals [On-line dergi]. http://www.aafp.org.

Myeloproliferative Disorders. The Merck Manual - Home Edition [On-line bilgiler].  http://www.merck.com..