Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi
30 Kasım 2017.
Nedir?

Pankreas yetersizliği ekzokrin pankreasın bağırsakların içindeki besinlerin parçalanması ve emilimini sağlamak için yeterli miktarlarda sindirim enzimleri üretememesi ve/veya taşıyamaması halidir. Tipik olarak çeşitli hastalıkların neden olduğu yinelenen akut pankreatit veya kronik pankreatitin yol açabildiği ilerleyici pankreas hasarı sonucu oluşmaktadır. Örneğin çocuklarda en büyük sıklıkla kistik fibroz (KF) ile ilişkilidir. Kistik fibrozdan sonra Shwachman-Diamond Sendromu (SDS) en sık görülen kalıtsal pankreas yetersizliği nedenidir. SDS hastalarının tümünde bebeklikten itibaren bir ölçüde pankreas yetersizliği mevcuttur. Pankreas yetersizliği tip 1 veya otoimmün diyabet ile de ilişkilendirilebilmektedir. Daha az görülmesine rağmen bazen pankreas kanseri ile de ilişkilendirilmektedir.  

Pankreas yetersizliği genellikle emilim bozukluğu, beslenme bozukluğu , vitamin eksiklikleri, kilo kaybı ( veya çocuklarda kilo alamama) ve sıklıkla steatore (yumuşak, yağlı, kötü kokulu dışkılar) bulgularıyla ortaya çıkmaktadır. Pankreas yetersizliği olan erişkinlerde diyabet mevcut olabilir.

 

İlgili Sayfalar


Bu internet sitesinde
Testler: Tripsin, Tripsinojen
Hastalıklar:  Pankreas Hastalıkları, Pankreas Kanseri,  Pankreatit, Kistik Fibroz, Diyabet

Başka bir internet sitesinde
Pancreas.org
National Digestive Diseases Information Clearinghouse: ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography)

Makalenin kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editörler İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirilebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Everhart, J. Digestive Diseases and Diabetes. Chapter 21 [pp 474-476]. NIDDK [On-line bilgiler].İndirilebilir PDF formatı http://www.niddk.nih.gov/health/diabetes/dia/chpt21.pdf http://www.niddk.nih.gov.

Merck. Malabsorption Syndromes, [General]. The Merck Manual of Diagnosis and Therapy [On-line bilgiler].  http://www.merck.com/pubs/mmanual/section3/chapter30/30a.htm http://www.merck.com.

National Digestive Diseases Bilgiler Clearinghouse. ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography).  http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/ercp/ through http://digestive.niddk.nih.gov.

Durie PR. Inherited and congenital disorders of the exocrine pancreas. Gastroenterologist. Sep 1996;4(3):169-87.

Mack DR, Forstner GG, Wilschanski M, Freedman MH, Durie PR. Shwachman syndrome: exocrine pancreatic dysfunction and variable phenotypic expression. Gastroenterology. Dec 1996;111(6):1593-602.

Spoto-Cannons, Antoinette C. Shwachman-Diamond Syndrome. Emedicine.com. Son Güncelleştirme tarihi: : Aug 12 Ağustos, 2008.  http://www.emedicine.com/ped/TOPIC2060.HTM    http://www.emedicine.com.

Accordion Title
Pankreas Yetmezliği hakkında
  • Testler
    • Gaitada yağ (dışkıda yağ) sıklıkla pankreas yetersizliğinin ilk belirtisidir. En basit test yöntemi bir dışkı süspansiyonunu cam lam üzerine koyduktan sonra yağ boyası ile muamele edip mevcut yağ küreciklerinin sayı ve büyüklüklerini gözlemektir. Dışkıda yağı değerlendirmenin daha doğru bir yöntemi belli aralarla dışkı numuneleri toplayıp bu numune toplama süresinde toplam yağ alımını hesaplamaktır. Bu testin değişik bir formu olan asit steatokrit adlı test hızlı fakat ölçüm doğruluğu daha düşük bir test olup dışkıda toplam yağ miktarını ölçer.
    • Tripsin (proteini sindiren bir pankreas enzimi) yeterli miktarlarda tripsinin bağırsaklara ulaşıp ulaşmadığını belirlemek için dışkıda tripsin analizi yapılır.
    • Tripsinojen (İmmünoreaktif  tripsin): düşük düzeyleri pankreas yetersizliğine işaret eder.
    •  Elastaz  pankreas tarafından üretilen ve salgılanan bir protein parçalayıcı enzimdir. Diğer enzimlerle parçalanmaya karşı dirençlidir. Dışkıda düzeyleri ölçülebilir. Pankreas yetersizliğinde bu enzim düşük düzeydedir.

    Laboratuvar testleri dışındaki tetkikler

    • Endoskopik retrograt  kolanjiyopankreatografi (ERCP): pankreas ve/veya safra yolları hasarını görme ve kaydetme amacıyla burun ve mide yoluyla pankreas içine yerleştirilen esnek bir skopi aletinden yararlanan bir testtir.
    • Manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCP): pankreas ve safra kanallarını incelemek için kullanılan bir manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemidir.
    • Sekretin testi (yaygın biçimde kullanılmamaktadır): damariçi yolla (IV) verilen sekretinle uyarılan pankreas salgılarını toplamak için onikiparmak bağırsağı içine bir tüp yerleştirilir.  Pankreas salgısı içindeki belli bazı enzimler ve bikarbonatın miktarı ölçülüp normal değerlerle karşılaştırılır
  • Tedavi

    Tedavi mümkünse daha fazla pankreas hasarını önlemek ve bulguların tedavisi için altta yatan hastalığın iyileşmesini ilgilendirir. Hastalara azalan enzim üretimini takviye etmek ve sindiriğme yardımcı olmak için ağızdan pankreas enzim preparatları verilebilir. Vitamin takviyeleri de (kronik pankreatitte yağların emilimi azaldığından özellikle yağda çözünebilen A,D,E ve K vitaminleri) verilebilir, kilo almaları ve kilolarını muhafaza etmeleri için yağdan fakir protein ve kalorilerden zengin bir beslenme rejimine alınabilirler.</p>

  • TR21

    Kistik fibrozun aksine Shwachman-Diamond Sendromunda (SDS),&nbsp; pankreas lipaz salgılanması yaşla birlikte artmaktadır. Bunun nedeni bilinmemekle birlikte SDS'li çocukların yaklaşık %50'sinin pankreas fonksiyonları yeterli düzeye gelmekte ve artık enzim replasman tedavisine gerek duymamaktadırlar.

Makalenin kaynakları

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editörler İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirilebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Everhart, J. Digestive Diseases and Diabetes. Chapter 21 [pp 474-476]. NIDDK [On-line bilgiler].İndirilebilir PDF formatı http://www.niddk.nih.gov/health/diabetes/dia/chpt21.pdf http://www.niddk.nih.gov.

Merck. Malabsorption Syndromes, [General]. The Merck Manual of Diagnosis and Therapy [On-line bilgiler].  http://www.merck.com/pubs/mmanual/section3/chapter30/30a.htm http://www.merck.com.

National Digestive Diseases Bilgiler Clearinghouse. ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography).  http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/ercp/ through http://digestive.niddk.nih.gov.

Durie PR. Inherited and congenital disorders of the exocrine pancreas. Gastroenterologist. Sep 1996;4(3):169-87.

Mack DR, Forstner GG, Wilschanski M, Freedman MH, Durie PR. Shwachman syndrome: exocrine pancreatic dysfunction and variable phenotypic expression. Gastroenterology. Dec 1996;111(6):1593-602.

Spoto-Cannons, Antoinette C. Shwachman-Diamond Syndrome. Emedicine.com. Son Güncelleştirme tarihi: : Aug 12 Ağustos, 2008.  http://www.emedicine.com/ped/TOPIC2060.HTM    http://www.emedicine.com.