Resmi adı
Kardiyak Risk Değerlendirmesi
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 9 Kasım 2017.

Kalp için risk değerlendirmesi nedir?

Kalp için risk değerlendirmesi kalp krizi  veya  inme gibi bir kalp-damar olayı geçirme olasılığınıza işaret ettiği kanıtlanmış bir grup test ve sağlık faktörlerini içerir. Riskin derecesini belirtmek üzere hafif, orta veya yüksek risk şeklinde geliştirilmiştir.

Bu kalp rahatsızlığı  riskinin değerlendirmesine neler dahil edilir?
Kalbe özgü riskin en önemli göstergesi belki de kişisel tıbbi özgeçmişinizdir. Yaş, kalıtsal faktörler, beden ağırlığı, sigara kullanımı, kan basıncı, egzersiz öyküsü ve diyabet tümüyle riskinizi belirlemede önemlidir. Risk değerlendirmesi için lipit profili en önemli kan testidir.

Kalp için risk değerlendirmesinde kullanılabilen girişimsel olan ve olmayan birçok görüntüleme testi mevcuttur.  Girişimsel olmayan testler elektrokardiyogramı (EKG), EKG stres testini, nükleer stres testini, bilgisayarlı tomografi (BT) taramasını, ekokardiyogramı ve manyetik rezonans arteriyogramı (MRA); girişimsel testler ise anjiografi/arteriyografi ve kalp kateterizasyonunu içerir.

Lipit profili nasıl kullanılır?
 Lipit profili:  kolesterol , trigliseritler,  yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-C, "iyi" kolesterol  ) ve düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterolü  (LDL-C, "kötü" kolesterol) içerir. Trigliseritler vücutta bulunan başlıca yağ tipi olup işlevleri hücrelere enerji sağlamaktır. Aşağıda lipit profilinin arzulanan değer aralıkları belirtilmiştir:

  • Kolesterol  <200 mg/dL (5,18 mmol/L)
  • HDL-kolesterol  > 40 mg/dL (1,04 mmol/L)
  • LDL-kolesterol <100 mg/dL* (2,59 mmol/L)
  • Trigliseritler <150 mg/dL (1,70 mmol/L)

* optimal  düzeyler , var olan risk faktörlerinin tipi ve sayısına ve testin niçin yapıldığına bağlı olacaktır.

Sonuçlarınızın herhangi biri veya tümü bu değer aralıklarının anlamlı derecede dışındaysa kalp rahatsızlığı riskiniz artmıştır. Diyet, egzersiz ve/veya ilaçlar düzeyleri düşürebilir  ve dolayısıyla riskinizi azaltabilir.

Kalp rahatsızlığı riskini değerlendirmek için başka hangi testler kullanılmaktadır ?
Kalp rahatsızlığı riskinizi değerlendirmede kullanılabilen diğer bazı testler:

  • Yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein (hs-CRP): Çalışmalar yüksek duyarlılıklı CRP ölçümünün  kalp-damar hastalığı (KVH) riskini tanımlamaya yardımcı olabildiğini göstermiştir. Bu test  enfeksiyonlar veya iltihaplı hastalıklarda yüksek CRP düzeylerini saptayan rutin CRP testinden  farklıdır.  Hs-CRP testi sağlıklı kişiler için normal değer aralıkları gösteren CRP'yi ölçmektedir.  Düzeyleri normalin alt sınırında olan kişileri normalin üst sınırındaki değerlere sahip olanlardan ayırt etmede kullanılabilir. Sağlıklı bireylerde normalin üst sınırındaki CRP düzeylerinin, lipit düzeyleri kabul edilebilir sınırlar içinde olsa bile  ileride kalp krizi, inme, periferik damar hastalığını öngördüğü belirlenmiştir. Birkaç grup, bu testin gelecek 10 yılda orta derecede kalp krizi riski altındaki kişileri belirlemede kullanılmasını önermiş olmasına rağmen testin başka hangi şekilde ve ne sıklıkla kullanılması gerektiğine ilişkin bir henüz bir uzlaşı yoktur.
  • Lipoprotein A (Lp(a)): Lp(a), başka bir proteine (Apolipoprotein (a)) bağlı  bir LDL molekülünden ibaret bir lipoproteindir. Lp(a), diyet, egzersiz veya lipit düşürücü ilaçların çoğu gibi LDL-C'yi düşüren tipik stratejilere yanıt vermemesi dışında LDL-C'ye benzemektedir. Lp(a) düzeyinin kalıtsal yolla belirlendiği ve kolayca değişmediği anlaşıldığından, yüksek Lp(a) düzeylerinin varlığı, kimlerin diğer risk faktörlerinin daha agresif tedavisinden yararlanabileceğini belirler.

Tedavi nasıl belirlenmektedir?
Tedavi, yukarıdaki testlerin sonuçları, ailevi öykünüz,  kişisel tıbbi ve yaşam tarzı öykünüz gibi birçok faktöre dayanarak yapılacaktır.

Başka bilmem gereken birşey var mı?
Sağlıklı bir diyet ve egzersiz kan basıncı, kolesterol  ve  trigliseritleri düşürmede önemlidir. Bazen bu yaşam tarzı değişiklikleri arzulanan düzeylere erişmek için yeterli olmaz. Lipit tedavisinde etkili ilaçlar da (örn:, statinler) mevcuttur. Yüksek lipit düzeylerine neden olan bazı durumlar bazen kalıtsaldır. Bu hastalıklarda yüksek lipit düzeyleri her zaman diyet ve egzersizle yeterince düşürülememektedir. Bu takdirde lipit düşürücü ilaçlarla tedavi gerekir.

Sık  sorulan sorular


1. Bazı insanlar diğerlerine göre daha fazla kalp krizi geçirme riski altında mı?

Evet. Aşırı kilolu olanlar, sigara içenler, kan basıncı yüksek (hipertansiyon) veya şeker hastalığı (diyabeti) olanlar, test sonuçları normal sınırlarda olmayanlar ve ailevi kalp hastalığı öyküsü olanlar daha büyük bir risk altındadır..

2. Kalp krizi riski altında olup olmadığını belirleyen ev test kitleri var mı?

Hayır, yoktur. Kalp rahatsızlığı riskiniz daha önce sözü edilen testlerin hepsi veya herhangi birinin sonuçlarına dayanmaktadır. Genel değerlendirme özel testleri ve  eğitimli sağlık profesyoneli tarafından yorumlanmasını gerektirmektedir. Ancak evde total kolesterolü ölçen testler de vardır.

İlgili bağlantılar

Bu sitede
Hastalıklar/Rahatsızlıklar:  Kalp hastalığıKalp krizi, İnme, Kalp-damar hastalığı  

İnternette diğer sitelerde
NIH Cardiac Risk Calculator NIH Kalp Hastalığı Riskini Hesaplama Cetveli
Mayo Clinic Heart Disease Risk Calculator Mayo Kliniği Kalp Hastalığı Riskini Hesaplama Cetveli
Women's Heart Foundation: Heart Disease Risk Quiz  Kadın kalbi Vakfı : Kalp Hastalığı Risk Testi
Familydoctor.org: Coronary Heart Disease, Reducing your risk Familydoctor.org:Kreatinin Kalp Hastalığı, Riskinizi azaltma

Kaynakça

DİKKAT : Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun  toplu deneyimlerine dayanmaktadır.  Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup  inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orijinal kaynaklardan ayırt edilecektir.

Bu Derlemede Kullanılmış Kaynaklar

American Heart Association. Heart Attack/Coronary Heart Disease Risk Assessment. Available online at http://www.heart.org/presenter.jhtml?identifier=3003499 through http://www.heart.org. Ekim 2008'den itibaren  internette.

(3 Temmuz 2008) MayoClinic.com. Coronary artery disease: Tests and Diagnosis. http://www.mayoclinic.com/health/coronary-artery-disease/DS00064/DSECTION=tests-and-diagnosis http://www.mayoclinic.com. Ekim 2008'den itibaren internette

(30 Mart , 2007) Medline Plus Medical Encyclopedia. Coronary Heart Disease. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007115.htm. Ekim 2008'den itibaren internette

(Mayıs2001) Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). İndirilebilir PDF  formatı  http://www.nhlbi.nih.gov. Ekim 2008'den itibaren  internette.

Önceki Derlemelerde Kullanılmış Kaynaklar

Executive Summary of the Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). JAMA (2001) 285: 2486-2497.

Clinical Chemistry: Theory, Analysis, Correlation. 3rd Edition. Lawrence A. Kaplan and Amadeo J. Pesce, St. Louis, MO. Mosby, 1996.

Clinical Chemistry: Principles, Procedures, Correlations. Michael L. Bishop, Janet L. Duben-Engelkirk, Edward P. Fody. Lipincott Williams & Wilkins, 4th Edition.