Diğer adları
Vitamin D2
Vitamin D3
Kalsidiol
Kalsifidiol
Kalsitriol
25-OH Vitamin D
25-Hidroksi Vitamin D
1,25-Dihidroksi Vitamin D
Resmi adı
25-hidroksi-Vitamin D; 1,25-dihidroksi Vitamin D; 25-hidroksikolekalsiferol
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi
Bu makalenin en son değiştirilme tarihi
15 Ocak 2018.
Bir Bakışta
Niçin Testi Yaptıracaksınız?

Vitamin D eksikliğinizi belirlemek; Vitamin D tedavisi alıyorsanız Vitamin D takviye düzeylerinin uygunluğunu izlemek için bu test yapılır.

Ne Zaman Testi Yaptıracaksınız?

Kalsiyum, fosfor ve/veya paratiroid hormon düzeyiniz yüksek ise; kemik hastalığı veya kemik zayıflığına ait bulgularınız var ise; doktorunuz vitamin D eksikliğinden şüphe etmiş ise; osteoporoz tedavisine başlanacak ise; D vitamini eksikliği tedavisi izlenecek ise ve Vitamin D eksikliği riski olan kişilerde (yaşlı kadınlarda ve malabsorbsiyonu olan kadınlarda) bu test istenir.

Gerekli Numune Nedir?

Kolunuzdaki bir damardan (venden) alınan kan numunesinde çalışılır.

Test için Hazırlık Gerekir mi?

Hayır

Ne test edilmektedir?

Vitamin D’nin kandan ölçülebilen iki formu var, 25 hidroksi Vitamin D ve 1,25 hidroksi Vitamin D. 25 hidroksi Vitamin D kanda en fazla bulunan formudur ve aktif hormon olan 1,25 hidroksi Vitamin D’nin aktif olmayan öncü molekülüdür. 25 hidroksi Vitamin D’nin yarı ömrünün uzun olması ve yüksek konsantrasyonda bulunmasından dolayı bireylerin Vitamin D durumunu izlemede en sık tayini yapılan testtir.

Vitamin D’nin vitamin D2( ergokalsiferol) ve vitamin D3 (kolekalsiferol) olmak üzere iki kaynağı vardır. Vitamin D’nin bu tiplerinin kimyasal yapıları biraz farklıdır ve alt simge ile ayrılır. Vitamin D2 formu yiyeceklerde ve birçok vitamin preparatlarında ve desteklerinde bukunur. hayvansal kaynaklı yiyecekler ve çoğu vitamin preparatlarında ve takviye edici ajanlarda bulunur. Vitamin D2 ve D3 eşdeğer etkilidir.

25 OH Vitamin D için yapılan bir çok testle vitamin D2 ve D3'ün formları ayrılamaz ve sadece total Vitamin D rapor edilir. Nasıl olursa olsun hiçbir test ile 25-hydroxi D2 ve D3 'ün düzeyleri rapor edilemez. D vitamini durumu total 25-hidroksi vitamin D'nin düzeyi ile gösteririlir.

 Vitamin D kaynakları ve formları

Vitamin D kaynaklari ve formlari

 D vitamini kaynakları ve formları

Vitamin D’nin kalsiyum, fosfor ve (daha az) magnezyumun emiliminin düzenlenmesinde başlıca rolü vardır. Vitamin D kemiklerin büyümesi ve sağlığı için çok önemli rol oynar; yokluğunda , kemikler yumşaktır ve yapısal bozukluklar olur . Normalde yaptıkları onarım faliyetlerini yapamazlar. Buda erişkinde osteomalazi ve çoçuklarda raşitizm hastalığına sebep olur. Vitamin D otoimmünitede, metabolik fonksiyonlarda ve kanserin önlenmesinde görevleri vardır.

Test için numune nasıl toplanır?

Koldaki venöz damardan enjektör ile kan örneği alınır

Numunenin kalitesinden emin olmak için herhangi bir test hazırlığına gerek var mı?

Test hazırlığı gerekli değildir

Accordion Title
Sık Sorulan Sorular
  • Nasıl kullanılır?

    25 OH Vitamin D testleri, Vitamin D’nin fazlalığı veya eksikliği sonucu oluşan kemiklerin zayıflığı, malformasyonu veya anormal kalsiyum metabolizmasının (anormal kalsiyum , fosfor , veya PTH testleri ile ifade edilen) saptanmasında kullanılır.

    Vitamin D yağda çözünen bir vitamindir ve bağırsaktan sindirimi bir yağ gibidir. Vitamin D testleri, yağ emilimine engel olan kistik fibrosiz ve Crohn hastalığı olan hastaların izlenmesinde kullanılır. Vitamin D testleri;  vitamin D, kalsiyum, fosfor, ve /veya magnezyum desteği alanlarda tedavinin yeterliliğinin saptanmasında da kullanılabilir.

  • Ne zaman istenir?

    25-hidroksi vitamin D
    Kalsiyum düzeyi düşükse veya çocuklarda kemik malformasyonları (raşitizm ) ve kemik zayıflığı, yumuşaklığı veya erişkinde kırıklar gibi semptomların varlığında muhtemel bir vitamin D eksikliğini tanımlamak amacıyla, 25 OH Vitamin D testi istenir. Vitamin D eksikliğinin yaygın olduğuna ait genel bir kanı mevcuttur. Bazı çalışmalarda yaşlı kadınların %50 sinden fazlasında ve osteoporoz tedavisine alınan hastalarda D vitamini eksikliği olabileceği gösterilmiştir. 25-hidroksi vitamin D osteoporoz tedavisine alınan hastalarda kullanılır. Bazı osteoporoz tedavilerinde D vitamini tedaviside önerilmektedir.

    1,25-dihidroksi vitamin D
    Eğer kalsiyum yüksekse veya hastada sarkoidoz veya bazı lenfoma , tiplerinde olduğu gibi, Vitamin D’nin artmış üretiminin olduğu hastalıkların varlığında 1,25 dihidroksi Vitamin D testi önerilir. Bu test nadiren 1-alfa hidroksilaz eksikliğini göstermek içinde istenebilir .

    Vitamin D testleri vitamin D fonksiyonu için gerekli olduğunun gösterilmesinden beri paratiroid bezi fonksiyonları ile ilgili problemlerin tanısında ve takibinde kullanılır. Kalsiyum, fosfor veya magnezyum desteğinin gerekli olduğu durumlarda, tedavinin etkinliğini izlemede kimi zaman Vitamin D düzeyleri ölçülür.

  • Test sonucu ne anlama gelir?

    25-hidroksivitamin D
    25 hidroksi Vitamin D testinin düşük düzeyleri, yeterli güneş ışığına maruz kalmama veya vücut için gerekli olan vitamin D’nin diyetle alınmaması veya bağırsaklardan emilimi ile ilgili bir problem olduğunda gözlenebilir. Bazen nöbet(epilepsi) tedavisinde kullanılan özellikle fenitoin (Dilantin) Karaciğerde 25 OH Vitamin D üretimine engel olabilir.

    D vitamini eksikliğinin bazı kanser, immun hastalık ve kardiyovasküler hastalık riskini arttırdığına yönelik kanıtlar bulunmaktadır.

    25 hidroksi Vitamin D testinin yüksek düzeyleri genellikle vitamin hapları veya destekleyici besinlerin fazla alınmasına bağlıdır.

    1,25-dihidroksivitamin D
    1,25 dihidroksi Vitamin D testinin düşük düzeyleri böbrek hastalıklarında görülebilir ve erken böbrek yetmezliği olan bireylerde en erken görülen değişikliktir.

    1,25 dihidroksi Vitamin D testinin yüksek düzeyleri paratiroit hormon fazlalığında veya böbrekler dışında1,25 dihidroksi vitamin D yapımına sebep olan sarkoidoz veya bazı lenfoma bazı tiplerinde görülebilir.

  • Bilmem gereken başka bir şey var mı?

    Yüksek düzey vitamin D ve kalsiyum kalsifikasyonuna yol açabilir ve özellikle böbrekler ve kan damarı hasarlarına yol açabilir. Vücut, organlara kalsiyum fosfat bileşiklerinin çökmesni sağlayarak kan kalsiyum düzeyini düşük tutmaya çalışır.

    Eğer magnezyum düzeyleri düzeyleri düşükse; paratiroit hormon düzenlenmesine ve vitamin D’ye direnç oluşturup kalsiyum düzeyinde düşüklüğe sebep olabilir. Vitamin D'nin normal fonksiyonunun yeniden kazanılabilmesi için kalsiyum ve magnezyumun birlikte kullanılması gerekli olabilir.

  • Süt ve tahıl içeriğinin vitamin D ile güçlendirilmesi pratikte iyimidir?

    Evet. Özellikle güneşe az maruz kalma gibi durumlarda (kış, kapalı alanlar ve bulutlu hava) vücut tarafından üretilen vitamin D miktarı yetersizdir. Diyetle alınan vitamin D, doğal olarak balık yağı gibi birkaç yiyecekte bulunur. Bazı ülkelerde rutin olarak süte,kahvaltılık gevreğe ve meyve suyuna vitamin D eklenerek diyetle yeteri miktarda alınması sağlanıyor ve juvenil rikets görülme oranını ciddi bir şekilde azaltmıştır, diğerlerine göre nadir olarak görülmesini sağlar

  • Vitamin D ihtiyacımı yoğurt ve peynirden karşılayabilirmiyim?

    Olabilir. Tüm sütler güçlendirilmesine rağmen birçok süt ürünü güçlendirilmemiştir. D vitamini için bazı araştırmacılar tarafından yetişkinlerin günlük 2000IU D vitamini alınması gerektiği önerilmektedir.

  • Vitamin D’nin başka kullanım alanları varmı?

    Evet, sedef hastalığının tedavisinde topikal olarak kullanılan bir krem formu vardır. otoimmun olayların kontrol edilmesinde yardımcı olarak vitamin D’nin kullanılması gibi başka alanlarda yapılan çalışmalar da bulunmaktadır.

  • Kalsiyum emilimi için vitamin D gereklimidir?

    Kalsiyumun emilimi vitamin D’ye bağımlıdır. Birçok üretici firmal optimal kalsiyum alımını sağlamak için kalsiyum takviyelerine vitamin D eklemektedir. Diğer kaynaklardan yeterli miktarda vitamin D alıyorsanız ek olarak vitamin D almanız gereksizdir. Bu tabletlerin vitamin D miktarları vitamin D’nin fazlalığına yol açmaz veya zararlı bir etkiside yoktur.

Kaynakça

En son gözden geçirmede kullanılan kaynakla

Mayo Medical Laboratories. Vitamin D Testing. Available online at http://www.mayomedicallaboratories.com/articles/vitamind/index.html through http://www.mayomedicallaboratories.com. Accessed February 2009.

National Osteoporosis Foundation. Prevention, Vitamin D. Available online at http://www.nof.org/prevention/vitaminD.htm through http://www.nof.org. Accessed February 2009.

Bikle D. Nonclassic Actions of Vitamin D. J Clin Endocrinol Metab 2009; 94: 26-34.

Mark S, Gray-Donald K, Delvin EE, O'Loughlin J, Paradis G, Levy E, Lambert M. Low vitamin D status in a representative sample of youth from Quebec, Canada. Clinical Chemistry 2008 Aug; 54(8): 1283-9.

Daha önceki gözden geçirmede kullanılan kaynaklar

Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber’s Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].

Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.

NIH (2001 August 07, Updated). Vitamin D. NIH Clinical Center, National Institutes of Health. Facts About Dietary Supplements [On-line information]. Available online at http://www.cc.nih.gov/ccc/supplements/vitd.html through http://www.cc.nih.gov.

Oltikar, A. (2001 February 09). Vitamin D. MEDLINEplus Health Information, Medical Encyclopedia [On-line information]. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/002405.htm.

Conlan, R. & Sherman, E., et. al (2001). UNRAVELING THE ENIGMA OF VITAMIN D. The National Academies, National Academy of Sciences Beyond Discovery, The path from research to human benefit [On-line Journal]. Available online at http://www.beyonddiscovery.org/content/view.article.asp?a=414 through http://www.beyonddiscovery.org.

Vitamin D Home Page. About Vitamin D. University of California, Riverside, Vitamin D Home Page [On-line information]. Available online at http://vitamind.ucr.edu/about.html through http://vitamind.ucr.edu.

DeLuca, H. (2001 January 18, Updated). Vitamin D. Linus Pauling Institute [On-line information]. Available online at http://www.orst.edu/dept/lpi/infocenter/vitamins/vitaminD/ through http://www.orst.edu.

Miller-Keane Medical Dictionary (2000). Vitamin. WebMDHealth, Dictionary [On-line information]. Available online at http://my.webmd.com/content/asset/miller_keane_35600 through http://my.webmd.com.

Merck. Vitamins and Minerals. The Merck Manual of Medical Information--Home Edition [On-line information]. Available online at http://www.merck.com/pubs/mmanual_home/sec12/135.htm through http://www.merck.com.

Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 21st ed. Henry JB, ed. New York: Saunders: 2006.

(November 2006) Quest Diagnostics. Vitamin D, 25-Hydroxy, Test Summary (online information). Available online at http://www.questdiagnostics.com/hcp/topics/endo/vitamin_d.html through http://www.questdiagnostics.com.

(November 2006) ARUP Laboratory. Vitamin D, 25-Hydroxy, Test Directory (online information). Available online at http://www.aruplab.com/guides/ug/tests/0070277.jsp through http://www.aruplab.com.

Saenger AK, et al. Quantification of Serum 25-Hydroxyvitamin D2 and D3 Using HPLC-Tandem Mass Spectrometry and Examination of Reference Intervals for Diagnosis of Vitamin D Deficiency. American Journal of Clinical Pathology 2006;125:914-920.

Utiger RD. The Need for More Vitamin D. New England Journal of Medicine 1998; 33:828-829.